A ddarleno ystyried.
Let him who reads reflect.
A ddialo air hagr, rhoed ated têg.
To revenge a harsh word, give a gentle reply.
A ddwg angeu nid adfur.
What death takes it will not restore.
A ddywedo pawb, gwir yw.
What everyone says is true.
A elwir yn gall a gais fod yn gall.
He who is called wise will seek to be wise.
A fo gâr iddo ei hun a gaiff pob un arall yn gâr iddo.
He who is his own friend will have the friendship of others.
A fo ysgawn galon, ef a gân.
The light-hearted will sing.
A fyno barch, bid gadarn.
A fyno Duw derffid.
A fyno ei fodd porthed amynedd.
A fyno wrandaw, bid gymhan.
A fyno flaenori, bid wybodgar.
A fyno glod, bid farw.
A fyno iechyd, bid lawen.
A gano yn y gwely, a gria cyn cysgu.
A garer ac a gasêir a welir o bell.
A ystyrio, gwnaed.
Adail dedwydd yn ddiddos.
Adar o'r unlliw a hedant i'r unlle.
Adar y nos.
Adfyd a bair i rai edrych o'u dentu.
Adfyd a phall a wnant ddyn yn gall.
Adwaen laeth can nis dyfnwyf.
Addaw y môr a'r mynydd.
Addef y tewi.
Ail natur yw greddf aferiad.
Allan o olwg, allan o feddwl.
Am y tywydd goven tewi.
Aml bai lle ni charer.
Aml gnoc a dyr y garreg.
Amlwg câs a chariad.
Ammod a dyr ddefod.
Anaml lles o rodio'r nos.
Angen a dyr ddeddf.
Anghwanegid mefl mawrair.
Ar ddiwedd y mae barrui.
Ar ni roddo a garo, ni chaiff a ddymano.
Arf glew yn ei galon
Arglwydd gwan gwae ei was.
Asgre lân diogel ei pherchern.
Ateb araf gan ddysgedig.
Blwyddyn o eira, blwyddyn o lawndra.
Bo tynaf bo y llinyn cyntaf y tyrri.
Bum gall unwaith, hyny oedd llefain pan ym ganed.
I was wise once, that was in crying when I was born.
Byr ei hun, hir ei hoedl.
--I copied these proverbs from an old book many years ago at Sterling Library. The book was at least a hundred years old then. Unfortunately I did not write down its name, or have time to write down all the translations. If anyone knows the rest of the translations, could you send them in? They would be much appreciated.
The letters in red are the ones I was not sure of when reading my old handwriting.